Hartworm bij hond en kat

geschreven door Arthur

Honden en katten kunnen gastheer zijn van de hartworm (Dirofilaria immitis). Maar de hartworm kan ook bij andere diersoorten voorkomen zoals bijvoorbeeld bij fretten.

Wanneer een besmette mug (deze draagt dan de hartworm bij zich) een hond of een kat  " bijt"  wordt op deze manier het dier besmet.  De larve(n)  (microfilariae) gaan dan groeien/ ontwikkelen zich, de larven migreren door het gehele lichaam, na enkele maanden worden zij mannelijke en vrouwelijk wormen, zij zijn dan geslachtsrijp. De wormen nestelen zich in het hart, de longen en aanverwante aderen. De wormen kunnen zelfs als halfvolwassen paren, de vrouwelijke wormen werpen dan hun nageslacht (microfilariae) in de bloedstroom.  De tijd dat verstrijkt voordat de larven waarneembaar is ongeveer 6-7 maanden.

De mannelijk hartworm word meestal tussen de 10- 18 cm lang, de vrouwelijk hartworm wordt meestal tussen de 25-30 cm lang. Zij bereiken meestal deze grootte na 1 jaar. De wormen kunnen wel 5 tot 7 jaar oud worden. Meestal is het aantal wormen in een hond erg hoog, het aantal varieert van 1 tot soms wel 250.

Microfilaremia, men ziet het nageslacht van de hartworm in het bloed van het gastdier komt als verschijningsvorm het meest.  Een  andere verschijningsvorm kan zijn dat  de Microfilaremiais  niet in het bloed waarneembaar is. Er zijn verschillende oorzaken aan te voeren voor deze vorm, zgn. single sex worm, lichamelijk afweer van het gastdier, preventieve producten tegen hartworm.

De hevigheid van besmetting/ ziekteverschijnselen is vaak een weerspiegeling van het aantal (volwassen)wormen, duur van de besmetting en het niveau van activiteit van de worm(en) in de hond of kat. Men ziet bij dieren die veel wormen hebben, meer hart en longproblemen.
 

    wormen in het hart

(bijvoorbeeld een hond van 25 kg heeft pas klachten als er meer dan 50 volwassen hartwormen zijn) De meeste wormen vindt men terug in de longslagaders en de rechter hartkamer.  In beginsel ziet men pathologisch veranderingen (ontstekingen in en rondom de longaderen) die veroorzaakt worden door de hartwormen. In een vergevorderd stadium ziet men dat het hart behoorlijk vergroot en aangetast is. Door dat het hart harder dan normaal werkt is er het risico op hartfalen zeer groot.

Bij actieve dieren met relatief gezien weinig hartwormen kunnen eerder ziekten verschijnselen tot uiting komen, dan dieren die weinig actief zijn. Men ziet een enkele keer bij dieren die zeer veel hartwormen hebben, de wormen in de vena cava (belangrijke ader die de lever en hart verbind). Men ziet dan lever falen en overlijden (binnen 2-3 dagen) indien deze wormen niet chirurgisch worden verwijderd

Meestal worden dieren besmet op vakantie. Besmetting vindt meestal plaats in de zuidelijke landen van Europa. Het is dan sterk aan te raden om passende maatregelen te nemen als men op vakantie gaat naar deze landen.


Klinisch verschijnselen:

Hartwormen veroorzaken meestal een combinatie van klachten, zoals verminderd functioneren van longen, hart, lever en nieren. De ziekte kan acuut zijn of een sluimerend beeld geven van chronische infecties met een geleidelijk beeld van lichamelijke veranderingen. Dieren met een gering aantal wormen en die niet erg actief zijn laten vaak een geleidelijk ziekteverloop zien. Men ziet bij deze dieren dat het hart en longen dan behoorlijk zijn aangetast


 

Ziekteverschijnselen:

Diagnose:

Het vaststellen van de diagnose is afhankelijk van een:

•  nauwkeurig bijgehouden patiënt historie (meestal is het dier reeds voor diverse klachten op consult geweest)
•  het herkenen van de verschillende klinische verschijnselen
•  röngenopnamen, echografie, bloed en lab. onderzoek
  
   

  

  A. Röntgenopname thorax kat met matige verschijnselen hartworminfectie. Note: de pijl wijst naar longader (zie rib) als de ader 1.6x groter is dan de rib kan dit duiden een infectie met hartwormen.

  B. Röntgenopname thorax kat met ernstige verschijnselen. Infiltratie longen

Behandeling
 

De meeste dieren die besmet zijn kunnen met succes behandeld worden. Het doel is het doden van de volwassen worm met zomin mogelijk schade van eventuele bijwerkingen van medicijnen en acceptabel niveau van complicaties die veroorzaakt worden door de stervende wormen.

Dieren die een lichte besmetting met hartwormen hebben in algemeen een grotere kans op succesvolle behandeling dan dieren die een grotere besmetting hebben. Dieren met een grote besmetting hebben ook een groter risico op complicaties  en overlijden.

Complicaties:

•  trombose
•  verstopping van de bloedvaten door dode hartwormen ( het dier krijgt in de regel hoge koorts, hoesten, hemoptysis. Deze dieren worden dan in de regel ontstekingsremmers en corticosteroïden toegediend en de dieren moeten strikte rust in acht nemen.

Het doden van de larven (Microfilariae):

Voor het doden van de larven zijn middelen geschikt die de volgende stoffen bevatten: anthelmintics, i.e.,milbemycin oxime, selamectin, moxidectin en  hoge doseringen ivermectine.

De beste manier van bestrijden van hartwormen is voorkomen. Wij raden u dan ook om voordat u op vakantie gaat uw dieren preventief te behandelen met bijvoorbeeld:

Advocate

Milbemax                                            

Stronghold