Krolsheid
De eerste krolsheid ziet men
als de poes een leeftijd heeft bereikt van 5-9 maanden. Dit
is een gemiddelde. Er zijn ook poezen die al krols zijn als
ze pas 4 maanden oud zijn en het andere uiterste, zoals een
eerste krolsheid op een leeftijd van één jaar, komt ook
voor. Dit is te verklaren uit het feit dat niet alleen de
leeftijd van een poes bepalend is voor het optreden van de
eerste krolsheid. Het seizoen heeft bijvoorbeeld ook een
duidelijke invloed. Een toename van de daglengte (lente)
bevordert het optreden van een krolsheid. Een poes die in
maart zes maanden oud is heeft dus veel meer kans om krols
te worden dan een poes die in december zes maanden oud is.
Verder kan de lichamelijke conditie van de
poes invloed hebben op het optreden van de eerste
krolsheid. Het is gebleken dat het bereiken van een bepaald
lichaamsgewicht ( 2-3 kg) het wel of niet voor het eerst
krols worden kan beïnvloeden.
Sommige rassen kunnen op jongere leeftijd
krols worden dan andere rassen. Oosterse katten (Siamees)
worden bijvoorbeeld meestal veel eerder (en meestal ook
frequenter) krols dan bijvoorbeeld Perzen.
Sociale verhoudingen/ interactie tussen
katten onderling kan invloed hebben op krolsheid (of juist
krolsheid bevorderen, maar ook afremmen.
Cyslus:
Poezen hebben van nature een seizoensgebonden zogenaamde
poly-oestrische (oestrus = krolsheid) cyclus. Dit betekent
dat ze in de lente en zomermaanden (van februari tot
september) diverse malen krols kunnen worden. Bij veel
poezen die (grotendeels) in huis worden gehouden zal deze
seizoensgebondenheid echter niet meer zo duidelijk zijn,
zodat ze ook in de herfst en de winter krols kunnen worden.
De cyclus duurt 10-22 dagen met een gemiddelde van 13-15
dagen.
Hoe verloopt nu precies de cyclus van
een poes?
Het begint allemaal met het vrijkomen van een hormoon in de
hersenen, onder invloed van lichtprikkels. Dit hormoon zorgt
voor de groei van een blaasje (de follikel) in de
eierstokken. In deze follikel ontwikkelt zich de eicel en er
wordt een hormoon aangemaakt: Oestradiol.
De invloed van het hormoon oestradiol is bij
de meeste poezen duidelijk waar te nemen, omdat dit hormoon
ervoor zorgt dat een poes zich krols gaat gedragen (zie
onder). De eisprong treedt normaliter op onder invloed van
een dekking. Het kan ook voorkomen dat zonder een dekking de
eisprong optreedt. Soms vindt de eisprong al plaats als een
poes alleen maar wordt bestegen door een kater of door een
andere poes of als ze alleen visueel contact heeft met
soortgenoten. Gemiddeld 36 uur na een dekking zal de
eisprong plaatsvinden.
Na een eisprong ontstaat er op de eierstok
een soort littekentje (=het gele lichaam). In dit weefsel
wordt een hormoon (progesteron) geproduceerd dat van belang
is bij de dracht. In het geval van een succesvolle dekking
(en dus een dracht) zal dit weefsel ongeveer 63 dagen
blijven bestaan.
Is er wel een eisprong geweest, maar geen
succesvolle dekking dan spreken we van schijndracht. Het
'gele lichaam'' blijft dan ongeveer 40 dagen bestaan. Na
respectievelijk 63 of 40 dagen verdwijnt het gele lichaam
weer en 7-10 dagen later kan de cyclus weer van voren af aan
beginnen.
Als de eisprong uitblijft, dan zal na
gemiddeld 2-3 weken de cyclus weer opnieuw beginnen. Hierin
is echter een grote individuele variatie mogelijk!
Preventie:
We kunnen het optreden van krolsheid op twee manieren
voorkomen:
- "met behulp van medicijnen
- door middel van een operatie
Er bestaat voor poezen een zogenaamde
'poezenpil'. Dit is een synthetisch hormoon dat
vergelijkbaar is met het natuurlijke progesteron. Het
blokkeert de afgifte van het hormoon in de hersenen dat de
groei van de follikel stimuleert (zie begin van de cyclus).
Nadelen "poezenpil
- Het verhoogt de kans op het ontstaan
van melkkliertumoren
- baarmoederontsteking
- suikerziekte
- een tijdelijke gewichtstoename
veroorzaken.
Om bovenstaande redenen is het niet
verstandig om de poezenpil langdurig te geven. Het risico op
genoemde bijwerkingen kan zijn groter bij poezen die nog
nooit krols geweest zijn en bij poezen die op het moment dat
de pil gegeven wordt al krols zijn. Het gebruik van de
poezenpil is in die gevallen dan ook af te raden, dit geldt
zeker voor poezen die (mogelijk) een baarmoederontsteking
hebben (uitvloeiing) en bij poezen die tumoren van de
melkklieren hebben.
Bij de operatie worden zowel de
eierstokken als de baarmoeder verwijderd. Dit heet een
castratie, hoewel de meeste mensen het over een
'sterilisatie'' hebben. Als het zeker is da men geen nestje
kittens wil, dan is sterilisatie (castratie) sterk aan te
bevelen
|