Krolsheid
De eerste krolsheid ziet men als de
poes een leeftijd heeft bereikt van 5-9 maanden. Dit is een
gemiddelde. Er zijn ook poezen die al krols zijn als ze pas 4
maanden oud zijn en het andere uiterste, zoals een eerste krolsheid
op een leeftijd van één jaar, komt ook voor. Dit is te verklaren uit
het feit dat niet alleen de leeftijd van een poes bepalend is voor
het optreden van de eerste krolsheid. Het seizoen heeft bijvoorbeeld
ook een duidelijke invloed. Een toename van de daglengte (lente)
bevordert het optreden van een krolsheid. Een poes die in maart zes
maanden oud is heeft dus veel meer kans om krols te worden dan een
poes die in december zes maanden oud is.
Verder kan de lichamelijke conditie van de poes
invloed hebben op het optreden van de eerste krolsheid. Het is
gebleken dat het bereiken van een bepaald lichaamsgewicht ( 2-3 kg)
het wel of niet voor het eerst krols worden kan beïnvloeden.
Sommige rassen kunnen op jongere leeftijd krols
worden dan andere rassen. Oosterse katten (Siamees) worden
bijvoorbeeld meestal veel eerder (en meestal ook frequenter) krols
dan bijvoorbeeld Perzen.
Sociale verhoudingen/ interactie tussen katten
onderling kan invloed hebben op krolsheid (of juist krolsheid
bevorderen, maar ook afremmen.
Cyslus:
Poezen hebben van nature een seizoensgebonden zogenaamde
poly-oestrische (oestrus = krolsheid) cyclus. Dit betekent dat ze in
de lente en zomermaanden (van februari tot september) diverse malen
krols kunnen worden. Bij veel poezen die (grotendeels) in huis
worden gehouden zal deze seizoensgebondenheid echter niet meer zo
duidelijk zijn, zodat ze ook in de herfst en de winter krols kunnen
worden. De cyclus duurt 10-22 dagen met een gemiddelde van 13-15
dagen.
Hoe verloopt nu precies de cyclus van een
poes?
Het begint allemaal met het vrijkomen van een hormoon in de
hersenen, onder invloed van lichtprikkels. Dit hormoon zorgt voor de
groei van een blaasje (de follikel) in de eierstokken. In deze
follikel ontwikkelt zich de eicel en er wordt een hormoon
aangemaakt: Oestradiol.
De invloed van het hormoon oestradiol is bij de
meeste poezen duidelijk waar te nemen, omdat dit hormoon ervoor
zorgt dat een poes zich krols gaat gedragen (zie onder). De eisprong
treedt normaliter op onder invloed van een dekking. Het kan ook
voorkomen dat zonder een dekking de eisprong optreedt. Soms vindt de
eisprong al plaats als een poes alleen maar wordt bestegen door een
kater of door een andere poes of als ze alleen visueel contact heeft
met soortgenoten. Gemiddeld 36 uur na een dekking zal de eisprong
plaatsvinden.
Na een eisprong ontstaat er op de eierstok een
soort littekentje (=het gele lichaam). In dit weefsel wordt een
hormoon (progesteron) geproduceerd dat van belang is bij de dracht.
In het geval van een succesvolle dekking (en dus een dracht) zal dit
weefsel ongeveer 63 dagen blijven bestaan.
Is er wel een eisprong geweest, maar geen succesvolle
dekking dan spreken we van schijndracht. Het 'gele lichaam'' blijft
dan ongeveer 40 dagen bestaan. Na respectievelijk 63 of 40 dagen
verdwijnt het gele lichaam weer en 7-10 dagen later kan de cyclus
weer van voren af aan beginnen.
Als de eisprong uitblijft, dan zal na gemiddeld
2-3 weken de cyclus weer opnieuw beginnen. Hierin is echter een
grote individuele variatie mogelijk!
Preventie:
We kunnen het optreden van krolsheid op twee manieren voorkomen:
- "met behulp van medicijnen
- door middel van een operatie
Er bestaat voor poezen een zogenaamde 'poezenpil'.
Dit is een synthetisch hormoon dat vergelijkbaar is met het
natuurlijke progesteron. Het blokkeert de afgifte van het hormoon in
de hersenen dat de groei van de follikel stimuleert (zie begin van
de cyclus).
Nadelen "poezenpil
- Het verhoogt de kans op het ontstaan
van melkkliertumoren
- baarmoederontsteking
- suikerziekte
- een tijdelijke gewichtstoename
veroorzaken.
Om bovenstaande redenen is het niet verstandig om
de poezenpil langdurig te geven. Het risico op genoemde bijwerkingen
kan zijn groter bij poezen die nog nooit krols geweest zijn en bij
poezen die op het moment dat de pil gegeven wordt al krols zijn. Het
gebruik van de poezenpil is in die gevallen dan ook af te raden, dit
geldt zeker voor poezen die (mogelijk) een baarmoederontsteking
hebben (uitvloeiing) en bij poezen die tumoren van de melkklieren
hebben.
Bij de operatie worden zowel de eierstokken als de
baarmoeder verwijderd. Dit heet een castratie, hoewel de meeste
mensen het over een 'sterilisatie'' hebben. Als het zeker is da men
geen nestje kittens wil, dan is sterilisatie (castratie) sterk aan
te bevelen
|