Er zijn ongeveer 130 soorten ‘echte‘ kameleons (uit 4 geslachten) zij bewonen zeer verschillende biotopen in Afrika, Arabië, India en Sri Lanka. Chamaeleo chamaeleon (CITES 1 ) leeft in Zuid-Europa en Noord-Afrika.

Kameleons zijn verticaal afgeplatte dieren met een lange grijpstaart. Op de kop, rug en staart en onder de keel en buik hebben veel soorten een kam. De vijf tenen zijn per twee en drie aan elkaar vergroeid tot een ‘voetje’. De tong is zo lang als lichaam en staart samen, heeft een verdikt eind en wordt gebruikt voor de prooivangst. De ogen zijn onafhankelijk van elkaar beweegbaar en zitten in beweeglijke torentjes, zodat het lichaam stil kan blijven zitten terwijl de ogen bewegen. Deze torentjes zijn aan elkaar vergroeide oogleden die alleen de pupil laten zien.

Chamaeleo calyptratus mannetje                                                        Chamaeleo calyptratus vrouwtje

Kameleons kunnen lang niet altijd zo sterk van kleur veranderen als vaak gedacht wordt. Afwisselende kleuren hebben hun nut bij het imponeren. Bevechten van rivalen, het dag-ritme, het afschrikken van aanvallers, camouflage en bij de paring (bijvoorbeeld zwangere vrouwtjes tonen met kleuren aan dat ze niet meer willen paren).

Als een kameleon meer warmte wil opnemen wordt hij donkerde van kleur. Wil hij warmte afgeven dan wordt hij lichter van kleur. Kameleons worden van nature nooit erg oud. Terwijl groter soorten tot ca. 10 jaar oud kunnen worden, worden anderen (veelal kleinere) niet ouder dan 1 a 1 ½ jaar.

Huisvesting

Kameleons zijn territoriumvormend en stressgevoelig !!. Plaats daarom 1 kameleon in een realtief groot terrarium. Richt het in met vele horizontale of diagonale klimtakken met een gemakkelijk grijpbare dikte en/ of met veel planten. De meeste kameleons komen zelden op de bodem. Leg veel takken op de bodem (bijvoorbeeld turf-zandmengsel of kunstgras), zodat de dieren snel weer omhoog kunnen klimmen. Pas op dat een gevallen kameleon nergens klem kan komen te zitten, bijvoorbeeld tussen een bloempot en een overpot.

Veel ventilatie is zeer belangrijk !!, maar vermijd tocht en een blijvende hoge luchtvoctigheid (normaal 70 - 80%). Door deze eisen is meestal een standaard terrarium uit de winkel niet geschikt.

Chamaeleo hoehneii-vrouwtje met een jong op haar rug

De meeste kameleons en zeker de jonge dieren mogen niet boven de 30 graden worden gehouden. Spots moeten boven takken hangen, maar de kameleon mag de lampen niet aanraken (brandwonden). Veel soorten houden van veel licht 12 tot 14 uur per dag. Gebruik bij voorkeur UV-licht. Hang enkele halogeenspots op om te zonnen. Gebuik in terraria tot 50 cm hoogte minstens 2 TL-lampen en in grotere terraria halogeenlampen vanaf 35 Watt. Let er wel op dat de temperatuur niet overal te hoog wordt. Regenwoud bewoners houden van een redelijk hoge, luchtvochtigheidsgraad, matige belichting en constante temperaturen 25 - 30 graden, 's nachts een paar graden minder. Ventileer het terrarium door twee grote openingen (bovenzijde en zijkant). Bergbewoners zoals de camaeleo hoehnelii, jacksonii hebben een goed geventileerd terrarium nodig met twee tot vijf zijden van gaas. Draag er zorg voor dat overdag de temperatuur tussen 22 - 27 graden is. Zorg ‘s nacht voor een redelijk relatieve afkoeling 10 - 15 graden. En zorg dat de dieren de nodige rust krijgen. Met name deze soorten kunnen in de zomer in een goed beplant buiten terrarium (met voldoende schaduwplekken). De genoemde bergbewoners kunnen zelfs nachtelijke temperaturen tegen het vriespunt verdragen en kunnen begin mei tot eind september naar buiten.

Het beste terrarium voor veel soorten is een ‘kamerterrarium’, serre of kas met goede ventilatie en gradiënten in temperatuur, luchtvochtigheid en verlichting. Hang spots op, geef zeer regelmatig water en besproei elke dag de vele planten. Zorg er voor dat kas of serre niet te warm wordt !, maar ook niet te koud!

Water

•  De verschillende soorten kameleons hebben verschillende waterbehoeftes. De een drinkt elke dag (Camaeleo parsonii) terwijl de ander tweemaal per week drinkt (bv. Camaeleo calyptratus).

•  In het water kunnen vitaminen, kalk en mineralen worden opgelost. Let op kameleons drinken als regel niet uit een drinkbakje/ -schaaltje

•  Druppel water uit een pincet op/ in de bek

•  Hevel met een iets uitgeknepen luchtslangetje water uit een reservoir (fles/ emmer) en laat in het terrarium druppelen.

•  Maak een drinkdruppelsysteem

•  Pomp met een electrisch pompje water door een pijpje omhoog en laat langs dezelfde pijpje weer naar beneden lopen.

•  Bespoei het terrarium met water, liefst elke ochtend, om de dauw na te boosten.

•  In een heel grote terraria kan ook een kamerfonteintje of waterval als drinkgelegenheid dienen.

Veel voorkomende ziekten

•  Kameleons zijn in het algemeen zeer gevoelig voor ziekten. Allerlei parasiten (Salmonella, Trichomas, Coccidia en wormen kunnen door stress problemen veroorzaken.

•  Het is belangrijk dat de oogopening rond is en dat beide ogen tegelijk sluiten (ogen dicht is een teken van stress). De oogtorentjes moeten bovendien op de kop staan en niet erin verzonken lijken.

•  Dikke kaken of poten duiden op een bacteriele infectie.

•  Houd een nieuwe kameleon minstens 6 weken in quarantaine voordat het dier met andere dieren in contact komt. Koop geen hoogzwangere vrouwtjes !!, want door stress leiden zij vaak aan legnood.

•  Hanteer een kameleon zo min mogelijk ze zijn namelijk zeer stressgevoelig. Geef de dieren zoveel mogelijk rust, op alle mogelijke manieren.